Biomasa – co to jest? jakie są rodzaje biomasy?

Co to jest biomasa? Warto wiedzieć, co dokładnie znaczy ten termin, bo dzięki temu możemy w przyszłości uniknąć przykrych konsekwencji. Choć pojęcie biomasy jest raczej znane, to jednak okazuje się, że nie zawsze to, co o niej słyszymy zgadza się z tym, co mówi prawo. Dlatego zajmiemy się sprawą dokładnie.

Biomasa – dlaczego lepiej wiedzieć co to jest?

Jak już wspomnieliśmy pojawiają się niekiedy różnice między obiegowymi opiniami na temat biomasy, a tym, co stanowi prawo. Taka niepełna wiedza może prowadzić do kosztownych rozczarowań na przykład inwestora, który ubiegał się o dotację wspominając o biomasie, a tym czasem ustawa inaczej nazywa to, co produkował bądź spalał.

Sprawa może dotyczyć także wytwórców energii elektrycznej. W deklaracji o udział w aukcji, w instalacji OZE musi się znaleźć oświadczenie zobowiązujące go do NIE używania biomasy zanieczyszczonej (żeby np. zwiększyć jej wartość opałową) czy też zawierającej substancje, które normalnie w danym rodzaju biomasy nie występują. Za nie trzymanie się tego zobowiązania, prawo (art.233 § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny) wyznacza karę pozbawienia wolności na okres od 3 miesięcy do 5 lat. Wyraźnie więc widać, że naprawdę lepiej wiedzieć dokładnie czym jest biomasa.

Biomasa – co to jest?

Definicję biomasy znaleźć można w „Ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii”, a także w „Ustawie z dnia 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw”. Przekładając prawniczy język na nasz, można by zdefiniować biomasę jako różne substancje pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, odpady przemysłu spożywczego bądź oczyszczalni ścieków. Przejdźmy więc do wymienienia najpopularniejszych rodzajów biomasy.

Biomasa – trociny

Trociny to produkt uboczny skrawania i frezowania drewna w tartaku. Biomasą nie można nazwać drewna w kawałkach, ale trociny jak najbardziej tak. Są więc cennym paliwem. Wartość energetyczna trocin mokrych to około 5 MJ/kg, a suchych około 19,3 MJ/kg. Są to przybliżone liczby, ponieważ na ich ścisłą wartość energetyczną ma wpływ także gatunek drzewa, z którego powstały. Z zasady im twardsze drzewo, tym większa wartość opałowa.

Biomasa – zrębki drzewne

Zrębki drzewne powstają w wyniku zgniatania drewna narzędziami tępymi, na przykład walcem lub młotem. Mają długość zwykle od 5 do 50 mm. Wartość energetyczna mokrych zrębków to około 10 MJ/kg, a suchych w przybliżeniu 16,5 MJ/kg.

Biomasa – kora

Czym jest kora, zapewne wszyscy dobrze wiemy. Chodzi o zewnętrzną warstwę drzewa. Generalnie traktuje się ją jako odpad, ale zamieniona na trociny lub zrębki staje się biomasą.

Biomasa – brykiet drzewny

Brykiet może mieć kształt walca lub kostki. Jako czyta biomasa, nie zawiera w sobie żadnych substancji klejących. Kiedy zgniata się wióry, trociny czy zrębki powstaje lignina i właśnie ona spaja brykiet. Jego produkcja jest tańsza niż na produkcja peletu.

Biomasa – pelet

Pelet to granulat o średnicy 6 do 25 mm. Biomasa poddawana jest suszeniu, mieleniu oraz prasowaniu. Drzewne odpady spaja się w prasie rotacyjnej nie dodając substancji klejących. Ponieważ w małej objętości mamy tu de facto dużo produktu, więc tak pelet, jak i brykiet mają wartość kaloryczną większą niż drewnoo. Dochodzi ona do 20 MJ/kg.

biomasa rodzaje

Biomasa – słoma

Słomą nazywamy plewy, łodygi i strączyny jakie pozostają po oddzieleniu ziaren lub nasion. Ta biomasa powstaje z roślin niezdrewniałych. Im mniej jest wilgotna, tym mniej energii powstającej przy spalaniu jest tracone na odparowanie wody. Ostatecznie sucha słoma daje znacznie więcej energii niż wilgotna, dlatego jej wilgotność musi być niższa niż 18%, żeby wykorzystać ją do uzyskania energii. Spala się słomę w przygotowaną w postaci peletów, brykietów, kostek, balotów albo sieczki.

Biomasa – siano

Siano tworzą skoszone w początkowym okresie wegetacji i wysuszone zielone rośliny, głównie trawy lub rośliny motylkowate. Siano z pierwszych pokosów wykorzystuje się jako paszę ponieważ ma dużo białka. Natomiast to skoszone później, zawiera dużo zdrewniałych łodyg i można je zagospodarować właśnie jako biomasę.

Biomasa – odpady zwierzęce

Surowcem, z którego produkuje się biogaz są obornik, gnojówka i gnojowica. Pozostałości po fermentacji służą do wytworzenia nawozu.

Biomasa – odpady przemysłu przetwórstwa rolno-spożywczego

Produkty uboczne przetwórczych procesów technologicznych w gorzelniach, browarach, mleczarniach, cukrowniach, rzeźniach, słodowniach, przetwórstwie owocowo-warzywnym, przetwórstwie ryb, produkcji tłuszczów roślinnych i zwierzęcych itp., także nazywane są biomasą. Odpady te wykorzystuje się do produkcji biogazu. Dobrym pomysłem dla różnych zakładów jest stworzenie biogazowni, która rozwiąże problem utylizacji odpadów i dzięki niskim kosztom pozyskania surowca, umożliwi tanie dostarczenie energii do procesów produkcyjnych.

Biomasa – odpady oczyszczalni ścieków

Osady powstające w oczyszczalniach ścieków także traktowane są jako biomasa. Ponieważ jest to materia organiczna, służy jako surowiec do wytwarzania biogazów.

Biomasa – rośliny z upraw energetycznych

Oprócz różnych odpadów, do biomasy zaliczyć można także rośliny hodowane specjalnie po to, by pozyskać energię. Dzięki nim wykorzystuje się nieużytki. A oto jakie kryteria musi spełniać roślina, mająca mieć przeznaczenie energetyczne: duży roczny przyrost, wysoka odporność na choroby i szkodniki, małe wymagania glebowe oraz duża wartość opałowa.

Do takich roślin zaliczyć można:

  • rośliny uprawne roczne: trzcina, słonecznik, rzepak, konopie, kukurydza, zboża, sorgo sudańskie,
  • wieloletnie byliny dwuliścienne: topinambur, rdesty, ślazowiec pensylwański, róże,
  • rośliny drzewiaste szybkiej rotacji: osika, eukaliptus, topola, wierzba
  • szybko rosnące, plonujące co rok trawy wieloletnie: trzcina, trzcina laskowa, mozga trzcinowata, miskanty.

Wielką popularnością pośród roślin energetycznych cieszy się wierzba wiciowa. Sadzone są sadzonki o długości 25 cm i średnicy ponad 7 mm. Najlepiej jest zbierać drewno co trzy lata, w okresie od połowy listopada do końca marca (jest to sezon martwy dla rolnictwa). Rocznie można uzyskać z 1 ha w przybliżeniu 10-15 ton suchej masy, a plantację można użytkować do 25 lat.

OZE – co to? Czyli wszystko o odnawialnych źródłach energii

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *